Suudi Arabistan acil petrol stokunu Asya depolarına taşıyor

Suudi Arabistan ve milli enerji şirketi Aramco, Orta Doğu bölgesinde tırmanan askeri gerilimlerin ardından stratejik petrol depolama doktrinini kökten değiştirdi. Krallık, küresel tedarik güvencesini koruma amacıyla acil durum rezervlerini tüketici ülkelerde inşa edilen yer altı depolama tesislerine nakletmeye başladı. Basra Körfezi, Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz geçişlerindeki lojistik riskler, Riyad yönetimini kendi sınırları dışındaki korunaklı alanlara yöneltti. Fiziksel altyapının vurulma ihtimali enerji piyasalarındaki endişeleri artırırken, geleneksel tek merkezli tedarik yapısının yerini çok merkezli yeni bir model alıyor.

Bölgedeki kritik geçiş noktalarında beliren askeri tehditler ve fiziksel güvenlik kaygıları bu stratejik dönüşümün ana gerekçesini oluşturuyor. Geçmiş yıllarda Suudi Arabistan, piyasalarda beliren ani arz kesintilerine kendi sahalarındaki üretimi hızla artırarak veya yurt içindeki yerel rezervleri piyasaya sürerek müdahale ediyordu. 1973 yılından bu yana günlük ortalama 8,29 milyon varil petrol üreten ülke, mevcut dönemde yaklaşık 8 milyon varil seviyesinde üretim gerçekleştiriyor. Hürmüz Boğazı üzerindeki ablukalar ya da Kızıldeniz hattındaki sevkiyat kesintileri, bu iç tedarik mekanizmasını kırılgan duruma getirdi. Yaşanan gelişmeler üzerine Riyad yönetimi, petrolü kriz bölgelerinin dışındaki tüketici ülkelerde tutarak sevkiyat güvenliğini pekiştirme yoluna gitti.

Riyad yönetimi, Basra Körfezi hattında ortaya çıkabilecek olası lojistik tıkanıklıkları aşmak için alternatif güzergah hamlelerini de eş zamanlı yürütüyor. Toplam 1.200 kilometre uzunluğunda bulunan Doğu-Batı Boru Hattı bu planın merkezinde duruyor. Boru hattının taşıma kapasitesi iki ila üç yıl içinde günlük 10 milyon varile yükseltilecek. Bu altyapı sayesinde ham petrol, Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı üzerinden güvenli biçimde dünya pazarlarına ulaştırılacak.

Aramco, Asya pazarı başta olmak üzere ana tüketici merkezlerde stratejik rezerv kapasitesini iki katına çıkarmak için ortaklık anlaşmaları imzalıyor. Şirket bu adımlarla ham petrolü doğrudan kilit müşterilerin yer aldığı coğrafyalardaki depolara yerleştiriyor. Bu stratejinin ilk somut adımı olarak Singapur sınırları içindeki Jurong Rock tesislerinde 1,47 milyon metreküplük yer altı depolama alanı kiralandı. İmzalanan anlaşmaya göre Jurong Rock depolarının 2027 yılının ikinci yarısından itibaren faaliyete geçmesi bekleniyor. Tesislerin devreye girmesiyle birlikte, Körfez bölgesindeki olası yerel saldırıların küresel piyasalarda ani bir petrol krizine yol açması engellenecek.