IEA temiz enerjide tehlikeli tedarik tekelleşmesine işaret etti

20 milyar dolarlık temiz enerji teknolojisi ve ürünü satın alan Güneydoğu Asya'da dönüşüm hız kazanırken, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tedarik zincirlerindeki yüksek yoğunlaşmanın yarattığı kırılganlığa işaret etti. Singapur Uluslararası Enerji Haftası konferansında konuşan IEA Başkanı Fatih Birol, küresel enerji dönüşümünün belirli coğrafyalarda toplanan tedarik hatlarına aşırı bağımlı hale geldiğini vurguladı. Birol konuşmasında doğrudan ülke ismi vermekten kaçınsa da, mevcut küresel kapasite ve yatırımlarda rüzgar ile güneş ekipmanlarından batarya üretimine ve elektrikli araç satışına kadar Çin'in belirgin hakimiyeti öne çıkıyor.

İklim araştırma kuruluşu Ember'in verilerine göre Güneydoğu Asya, Çin menşeli temiz enerji teknolojilerinin ana varış noktası konumuna geldi. Yılbaşından bu yana bölgenin gerçekleştirdiği 20 milyar dolarlık ekipman alımına, ABD ve İsrail'in İran ile yürüttüğü savaşın yol açtığı petrol ve doğal gaz arzındaki sıkışıklık eşlik etti. Elektrik çağının başladığını ve elektrik talebinde çok güçlü bir artış yaşandığını belirten Birol, petrol ve LNG dahil doğal gaz kullanımının süreceğini ancak jeopolitik gerilimlerin enerji güvenliğini daha önce görülmemiş biçimde ön plana çıkardığını kaydetti.

Meslek hayatı boyunca jeopolitiğin enerji sektörüne bu denli karanlık ve uzun bir gölge düşürdüğüne hiç tanık olmadığını ifade eden Birol, jeopolitik risklerin gelecekte çok daha belirgin hale geleceğini ve enerji güvenliğini bugünkünden çok daha hayati kılacağını aktardı. Yaşanan petrol ve gaz krizinin bir yansıması olarak alternatif enerjiye yönelim güç kazanırken, Çin dışındaki elektrikli araç satışlarında önceki tahminlere kıyasla yüzde 60 oranında artış gerçekleştiği ve bu eğilimin küresel tüketim alışkanlıklarını değiştirdiği bildirildi.

Veri akışında Hindistanlı petrol alıcılarının 123 dolar seviyesindeki ham petrol fiyatları ve zayıf rupi nedeniyle baskı altında kaldığı izlenirken, temiz enerjideki tekelleşmenin özellikle gelişmekte olan pazarlarda yeni bir arz güvenliği riski oluşturduğu belirtiliyor.