YatırımMasasıYatırım Masası ana sayfa
Çin tükenen İran petrolü sonrası yerli üretime hız verdi
İran arzının kesilmesiyle Çin yerli petrol üretimine hız verirken, küresel piyasada ham petrol 101,32 dolar, Brent petrol ise 110,24 dolardan işlem görüyor.
Brent−%0,96
Ham Petrol−%0,97
Doğalgaz+%0,50Orta Doğu'da şubat ayında patlak veren savaşın sekizinci ayında deniz ablukası nedeniyle İran ham petrolünün piyasadan fiilen çekilmesi, dünyanın en büyük ithalatçısı Çin'i yerli üretim üslerine yönlendirirken küresel enerji piyasalarında yüksek fiyat dengesi korunuyor. Küresel piyasalarda bu tabloya sınırlı geri çekilmeler eşlik ederken Ham Petrol yüzde 0,43 düşüşle 101,32 dolar, Brent Petrol ise yüzde 0,45 azalışla 110,24 dolar seviyesinden işlem görüyor. Doğal Gaz kontratları ise yüzde 0,46 yükselişle 3,04 dolar seviyesinde seyrediyor.
Çin Ulusal Enerji İdaresi, 21 Ekim'de gerçekleştirdiği toplantının ardından PetroChina, Sinopec ve CNOOC başta olmak üzere ülkenin önde gelen enerji üreticilerine doğrudan talimat verdi. Kurum, ham petrolde istikrarlı, doğal gazda ise hızlı üretim artışı hedeflerken şirketlerden kapasitelerini genişletmelerini, yatırımları artırmalarını ve ulusal tedarik üslerinin kurulumunu hızlandırmalarını istedi. Pekin yönetimi yerli enerji üretimini uzun süredir teşvik etse de deniz ablukası ve tırmanan navlun maliyetleri süreci stratejik bir zorunluluğa dönüştürdü.
Çin'in azalan petrol stokları küresel arzı nasıl etkiliyor?
Piyasa verileri, Çinli bağımsız rafinerilere uzun süredir indirimli ham petrol sağlayan İran sevkiyatlarının tamamen kuruduğunu gösteriyor. Kpler tahminlerine göre, Çin'e teslimata hazır İran açık deniz yüzer stokları 5 Ekim itibarıyla 1 milyon varilin altına geriledikten sonra tümüyle tükendi. Pekin yönetimi çatışmaların başladığı şubat ayında 1,3 milyar ila 1,4 milyar varillik stratejik ve ticari rezerv büyüklüğüne sahipti. Bu tampon, Brent petrol 100 doların üzerine fırladığında Çin'in ithalatını kısmasına ve haziranda günlük alımlarını 2025 ortalamasına kıyasla 4,4 milyon varil azaltmasına olanak tanıdı.
Buna karşın mevcut tüketim temposu devasa rezervlerin dahi sınırsız olmadığını ortaya koyuyor. Çin rafinerileri eylül ayında günlük ortalama 13,99 milyon varil ham petrol işlerken, yerli üretim 4,43 milyon varil, ithalat ise 9,03 milyon varil düzeyinde kaldı. Ortaya çıkan günlük 530 bin varillik arz açığı stoklardan karşılandı ve böylece son beş ayın dördünde rezervler doğrudan eritildi. Karasal ham petrol stokları 19 Ekim haftasında yaklaşık 1,192 milyar varil seviyesine indi. Bu rakam, mayıs başındaki rekor düzeyin 162 milyon varil altında bulunuyor.
Pekin yönetiminin yerli üretim hedefleri neleri kapsıyor?
Çin, 2025 yılında 216 milyon metrik ton ham petrol ve 260 milyar metreküpü aşan doğal gaz üreterek rekor kırmış olsa da eylülde yerli üretiminin iki katından fazla ham petrol ithal etti. Pekin ile Moskova 21 Ekim'de petrol iş birliğini genişletme konusunda uzlaşsa da Rusya'nın gerileyen üretimi ve lojistik sınırları yeni bir sevkiyat taahhüdü getirmedi. Çin'in derin deniz ve konvansiyonel olmayan sahalarda maliyetli üretime yönelmesi küresel piyasalarda arz endişelerinin sürdüğünü teyit ediyor. Petrolün 100 ila 110 dolar bandında tutunması, Türkiye gibi net enerji ithalatçısı ekonomilerde doğrudan enerji faturası, dış ticaret dengesi ve kur kanalı üzerinden maliyet baskısının canlı kalmasına neden oluyor.
Bu haber Yatırım Masası haber merkezi tarafından güncel piyasa gelişmeleri ve resmi veriler ışığında hazırlanmıştır.
Yatırım tavsiyesi değildir. İçerikteki veriler ve değerlendirmeler bilgilendirme amaçlıdır; yatırım kararlarınızı kendi araştırmanızla ve yetkili kuruluşlara danışarak verin.
